سيد ظهير الدين مرعشى

مقدمه 23

تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )

شروين در سرحد كومش ( قومس ) مأخوذ از نام اين پادشاه است . در 201 هجرى حاكم طبرستان عبد الله بن خرداذ به پدر مورخ و جغرافىدان معروف ، لاريجان و شيرجان و قسمت كوهستانى طبرستان را تصرف كرد و ضميمهء ممالك اسلامى ساخت ، و شهريار پسر شروين را مجبور به تسليم و اطاعت كرد . پس از مرگ شهريار در 210 هجرى مازيار بن قارن حكومت را از پسر او شاپور انتزاع كرد و به كمك موسى بن حفج بن عمر بن العلاء كوه‌هاى شروين را تسخير نمود ، و شهريار را اسير كرده بكشت . سپس يكى از پسران شهريار به نام قارن كه بدست مازيار افتاده بود ، پس از اسارت مازيار به دست اعراب ملك پدرى خود را بازگرفت . ب - اسپهبديه ( اصفهبديه ) : فرمانروايان اين سلسله در طبرستان و گيلان و رى و قومس فرمانروايى داشتند و سارى پاىتخت ايشان بود و در آغاز از طرف سلجوقيان و سپس از جانب خوارزمشاهيان در آن نواحى حكومت مىكردند . اسپهبديه از سال 466 تا 616 هجرى ، يعنى زمان كشته شدن شمس الملوك رستم هنگام تاخت و تاز مغول به طبرستان در آن نواحى حكومت كردند . سر سلسلهء ايشان حسام الدوله شهريار و آخرينشان شمس الملوك رستم سوم بود . ج - كينخواريه : اينان از طبقه سوم شهرياران طبرستان يا باونديان بوده‌اند كه بر آمل و مازندران تسلط يافتند و سر سلسلهء ايشان ابو الملوك حسام الدوله اردشير ملقب به كينخوار بود و آخرينشان فخر الدوله حسن بود كه در 750 هجرى به دست كيا افراسياب چلابى برافتاد . و چلابى از اين تاريخ تا 760 هجرى در آمل و مازندران سلطنت كرد . كينخواريه از سال 635 تا 750 هجرى در آمل و مازندران سلطنت كرد . كينخواريه از سال 635 تا 750 هجرى در طبرستان حكومت كردند .